With The Lights Out, de langverwachte Nirvanabox :: Schrapen op de bodem

Muur

Boeiend wordt With The Lights Out vooral op de afsluitende DVD. Een gefilmde repetitie bij bassist Krist Novosellic opent de beeldenstroom: we zien jonge gasten die zich amuseren, een Cobain die plots besluit een paar nummers met zijn gezicht naar de muur gekeerd te zingen,… Dit fragment was beter beperkt tot een track of drie waarmee alles over die repetitie gezegd wordt, de negen nummers die we nu op ons bord krijgen zijn vooral te veel van hetzelfde. Zeker omdat het muzikale niveau nog niet je dat is.

Wat volgt is gevarieerder én muzikaal boeiender. We krijgen de Subpop-video van "In Bloom", live-performances van "Sappy", "School" en "Love Buzz", en dan hét moment van de DVD: de eerste keer dat "Smells Like Teen Spirit" voor publiek werd gespeeld, nog mét "Come out and play" als eerste zin en niet "Load up on guns", maar enkele seconden zijn ook dan al voldoende om het publiek door het dolle heen te brengen. Laat daarna onmiddellijk een werkelijk alles platbrandende versie van "Territorial Pissings" volgen en zelfs voor het DVD-scherm gezeten zijn headbangneigingen niet meer te onderdrukken. Een live-versie van "Jesus Doesn’t Want Me For A Sunbeam" uit 1991 bewijst vervolgens nog maar eens dat al die verwijzingen naar obscure bands die Cobain op het Unplugged-optreden covergewijs naar boven spitte niet zomaar uit de lucht kwamen vallen.

Het laatste beeld dateert uit begin 1993: een opname van Jaques Brels Seasons In The Sun, opgenomen in een studio in Brazilië waarbij de groepsleden van instrument gewisseld hebben. Gezeten achter de drums klinkt Cobain echter allesbehalve joyeus wanneer hij zingt "we had joy/we had fun/we had seasons in the sun". Dat de beelden van de muzikanten net dan worden doorsneden door iets oudere opnames waarin ze duidelijk meer plezier hadden is van een schmalzerig en beschamend Big Brother-exitniveau.

Vreemd overigens dat de DVD net dan stopt, alsof er geen beelden meer bestaan uit dat laatste anderhalf jaar waarin alles vreselijk fout begon te gaan. Het geeft de indruk dat de samenstellers zoveel mogelijk van de stapel voor handen zijnde opnames hebben gegrabbeld zonder dat er ook maar over het verhaal dat ze daarmee wilden vertellen is nagedacht: snelsnel alles in chronologische volgorde op drie cd’s gegooid, een dvd erbij omdat dat tegenwoordig kan en — "re-issue/re-package/re-evaluate the songs" nog aan toe — de markt op gegooid.

Het resultaat is er naar: enkel cd 2 met materiaal uit het Nevermind-tijdperk is het herspelen waard na de aanvankelijke verkenning. De rest is voer voor completisten en verzamelaars. De overload die hier gepresenteerd wordt zorgt er voornamelijk voor dat al wat relevant is verloren gaat tussen minder interessant materiaal. With The Lights Out is een beetje als een tentoonstelling waar je enkel de schetsen te zien krijgt en op geen enkel moment het meesterwerk waar het om draait.

Dat is mager, want Courtney Love heeft in verschillende interview minstens van drie onuitgegeven nummers gewag gemaakt die deze box niet gehaald hebben. Dat is vreemd, en vooral jammer: met een shot of drie van het niveau "You Know You’re Right" zou deze box erg gediend zijn geweest. Definitief is With The Lights Out allerminst, al kunnen we die nu wel samenstellen: neem de drie full-cd’s die Nirvana bij leven en welzijn uitbracht en vul ze telkens aan met het beste van het materiaal dat hier gepresenteerd wordt, tel daarbij Unplugged In New-York en een uitgebreidere dvd (wat materiaal uit dat laatste jaar graag!) en je hebt een schrijn voor de groep. Het is misschien een idee voor binnen tien jaar, wanneer de volgende verjaardag wel weer aanleiding zal geven tot verder melkerijgedrag.