Hoe U2 zichzelf op geniale wijze voorbij liep...

Maar ook Popmart was een verbijsterend spektakel, vol subtiele en minder subtiele referenties aan kunst en Zeitgeist. Zo waren er op het scherm geanimeerde schilderijen van de grote pop-art kunstenaars Liechtenstein, Warhol en Haring te zien. Het begin van de bisnummers, waarbij de groep uit de gigantische citroen gewandeld kwam (The Edge hierover: "Somebody had to out-Spinal Tap Spinal Tap and I think we did it.") was een ongezien spektakel. Maar muzikaal rammelde het allemaal een beetje. De nieuwe songs waren niet zo geweldig, en ook de ver-Pop-te versies van hun ouder werk kwamen niet altijd even sterk uit de verf.

Midlife-crisis

In de jaren ’90 was U2 de meest relevante groep ter wereld geweest. Sindsdien wist alleen Radiohead zijn fans zo radicaal te confronteren met een Nieuwe Richting, en zich rijkelijk te laven aan invloeden uit de underground. Het was met Pop en de bijbehorende Popmart-tournee dat de groep zich leek te vertillen. De ironische maatschappijkritiek was zo ver doorgeslagen dat zelf de groep zelf niet langer leek te weten waar ze mee bezig waren.

Een herbronning drong zich dan ook op. De heren waren intussen de veertig én hun apenjaren (al even) voorbij. Sinds de millenniumwissel bracht U2 meer verzamelalbums dan studioalbums uit, en All That You Can’t Leave Behind en How To Dismantle An Atomic Bomb klinken zo vintage U2 dat het albums van een vrij geniale imitatie-U2 zou kunnen zijn. Prachtsongs te over op die laatste twee albums, maar het venijn, het experiment en de risico’s die de groep in de jaren ’90 boven zichzelf uit tilde, behoren duidelijk definitief tot het verleden.

Achtung Baby, Zooropa en zelfs delen van het verguisde Pop vormen samen het carrièrehoogtepunt van U2. Drie albums waarop de groep zijn twijfels, verwarring en teleurstellingen over het leven, de liefde en de wereld uitschreeuwt. Hun geluid flirt niet alleen met invloeden uit de elektronische en industriële underground-muziek, maar draait er bij vlagen ook lustig tongen mee. Het is het misschien niet altijd even geslaagde en soms weinig subtiele geluid van vier rijke rocksterren die hun midlife-crisis probeerden te bezweren, en tevens een boeiende zoektocht om het vuur van hun jeugdige albums weer te vinden.

Met All That You Can’t Leave Behind leek de zoektocht ten einde, en nu kan de groep verdiend op de lauweren rusten. Het vuur horen we helaas niet meer. Terug zijn ook de ernstige zwart-wit foto’s op de cover. Mooi en stijlvol, maar ook minder spannend dat de volle kleuren van Achtung Baby, Zooropa en Pop. De scherpe kantjes zijn ze kwijt. Spijtig, maar gelukkig zijn U2’s jaren ’90 goed gedocumenteerd op CD en DVD. Doe er uw voordeel mee.