Einstürzende Neubauten :: ''Als dit niet werkt, is het gedaan''

goddeau: Voor Jewels werkten jullie met opdrachtkaarten. Dat deed me een beetje denken aan de Oblique Strategies waarmee Brian Eno uitpakte bij onder andere U2.
Bargeld: "Daar heeft het niets mee te maken. Dit zijn kaarten die speciaal voor de Neubauten zijn gemaakt, een andere groep zou ze niet kunnen gebruiken. Ik ben in mijn hoofd door heel onze catalogus gegaan en me song per song afgevraagd wat daar het goeie idee was dat de moeite was. Elk daarvan eindigde als een aparte kaart. Dus kreeg je dingen als "met de vingers", "Microfoons"."drummen". Dat is een gemakkelijke: Andrew wist meteen dat hij met zijn vingers op een microfoon moest drummen, maar soms was het ook onduidelijk. Ik had bijvoorbeeld eens "spelen met gas" "een muur" en nog iets. Ik weet niet meer wat, maar die twee eerste waren al moeilijk genoeg."
"Als je een instrument beheerst is het heel moeilijk om een doorbraak te vinden en er opnieuw subversief mee te worden, door die manier van benaderen verloren we opnieuw controle over onze instrumenten en lieten we datgene gebeuren waar we zelf nooit aan zouden gedacht hebben. Het is een klein mirakel dat die twaalf stukken die we zo schreven, werkten. It’s a fun record to listen to. Mensen die van de rare kanten van Neubauten houden zullen van Jewels houden, al vind ik Alles Wieder Offen dieper."

goddeau: "Let’s Do It Dada" refereert aan de ene na de andere dadaïst. Voel je een verwantschap met die kunststroming?
Bargeld: "Er is zeker een verband. Ook de futuristen hadden hun geluidsmachines. Wij proberen die atmosfeer ook bij ons op te roepen met solos voor geluidmakende objecten, alarmklokken,… Al deed Dada niet zoveel met muziek, er is zeker een gelijkenis in benadering."
"Er is nog een andere dimensie aan het nummer. Als je op Wikipedia of elders het verhaal van Dada opzoekt, ga je overal de uitleg vinden dat "Dada" als term ontstond toen één van de Dadaïsten het woordenboek op een willekeurige pagina opensloeg en "dada: geluid dat een baby maakt" las. Al is er een ander verhaal over een stokpaard. Ze zijn allebei gelogen. Er was geen woordenboek noch stokpaard."
"De waarheid is een aantal jaar geleden aan het licht gekomen, ik las het in een krantenartikel waarbij een facsimile werd getoond waar het woord werkelijk vandaan komt. Ondanks die publicatie vertelt men tien jaar later grappig genoeg nog steeds dat oude verhaal. Daarom zing ik "just you and me my darling/we know what it reallly means/let’s do it a dada". Tot één van die slimme journalisten eindelijk de waarheid opnieuw bovenspit en dat verhaal dan toch de Wikipedia-kosmos en duizenden kunstboeken haalt. Ik wil iets rechtzetten daar ja. (lacht)"

goddeau: Jullie namen een dvd op in het Palast Der Republik, een oude DDR-mastodont, die ondertussen wordt afgebroken. Betekende het gebouw iets voor je?
Bargeld: "Nope. Ik ben zelfs nooit in Oost-Berlijn geweest toen het nog afgescheiden was. De enige reden dat we er dat optreden hebben gegeven, is omdat we gevraagd werden. We waren net op zoek naar een locatie voor een concert voor onze supporters en dat kon daar doorgaan. Het was de anti-rockshow: geen podium, geen lichten, geen buitenwippers…en het werkte. Niemand werd lastig gevallen of kreeg klappen. Duizend man van over de hele wereld stond er en luisterde: Neubauten’s Woodstock. Het was geweldig. "Nagorny Karabach" is daar live opgenomen, en je hoort niemand van dat publiek: iedereen was aandachtig en gedisciplineerd en stil. Daardoor hadden we ook een honderdkoppig koor voor die song."
"Het protest tegen de afbraak van het gebouw? Ach, in Berlijn is er protest tegen elke afbraak. De Palast Der Republiek was geen architecturaal meesterwerk en het zat vol met asbest: miljoenen besteden om dat er uit te krijgen en dan het gebouw slopen is belachelijk. Als het aan mij lag mocht het tegen de grond, maar ook het oude keizerlijke paleis dat ze daar nu willen heropbouwen zou ik willen afbreken: elke historicus zal je vertellen dat het een architectonische ramp was. Een nachtmerrie zelfs: er is geen reden om het opnieuw op te bouwen. Nu willen ze ook het Congrespaleis uit de jaren zeventig afbreken. Ben ik helemaal voor. Als het aan mij lag, diende ik een hele lijst in van gebouwen die weg mogen. En nu we bezig zijn: ook in Antwerpen en Brussel zijn er genoeg. Komaan, Brussel is na de tweede wereldoorlog goddamn ugly gemaakt."

goddeau: "Ik had een schilder of een kunstenaar kunnen zijn", zei je ooit. Toch tevreden dat het muziek werd?
Bargeld: "Ik heb eigenlijk nooit een muzikant willen zijn, maar ik moet aanvaarden dat ik er een ben. De muziekindustrie gaat naar de knoppen, dat weet je. En het moet nog meer kapot dan het al is. It has to really go kaputt. Als ik schilder was geworden, zat ik echter in de kunstbusiness en daar stinkt het nog meer. Dan verkies ik toch om muzikant te zijn."