4 Months, 3 Weeks And 2 Days

De doorbraakfilm van Cristian Mungia, 4 Months, 3 Weeks And 2 Days, neemt u mee op een ongemakkelijk dagje Boekarest. Sit back and relax, it ain’t.

Cannes kiest, ondanks de glitter en glamour, rode tapijten en actes de présence van het gehele sterrenfirmament, telkens voor een harde, rauwe film die niet voor een zwaar thema terugdeinst. Een vorm van Wiedergutmachung tegenover de liters champagne die er rijkelijk vloeien of een kwestie van goede smaak? Het laatste als u het ons vraagt… De jongste winnaar van de Gouden Palm en de Fipresci-prijs, Cristian Mungiu, borduurt verder op de platgetreden paden van Cannes-coryfeeën als de gebroeders Dardenne en Ken Loach. 4 Months, 3 Weeks And 2 Days is nog maar eens een sociaal-realistisch drama, dat zich ditmaal afspeelt in het Roemenië van voor de val van het IJzeren Gordijn. Zelfs het geliefde Seraing van de Dardennes vervalt er qua grauwheid en troosteloosheid bij in het niets.

Dit extreem gestileerd documentair drama volgt Otilia (Anamaria Marinca), die haar kamergenote Gabita (Laura Vasiliu) helpt bij een volstrekt illegale en laattijdige abortus. Geen peis en vree in het rauwe Roemenië van Ceausescu: abortus is er niet enkel illegaal, maar staat zelfs gelijk aan moord, waardoor de twee vriendinnen overgeleverd zijn aan de financiële en zelfs seksuele condities van de onwaarschijnlijk onbetrouwbare ’Meneer Bébé’, habitué bij het uitvoeren van illegale abortussen. Mungiu registreert van op afstand Otilia’s zwerftocht om haar vriendin Gabita te helpen, doorheen machtsmisbruik, vernedering en angst.

De bijna volslagen onbekende Cristian Mungiu (enkel de problematisch cinefiele medemens kent hem van The Death Of Mister Lazarescu), slechts 28 prille lentes oud, profileert zich in deze prent als een stijlmeester en situeert zich — volgens kenners — in de nieuwe Roemeense cinema. Watch out! Lange uitgesponnen sequenties dragen bij tot de beklemmende sfeer van het verhaal en de Oostblokmisère in Boekarest krijgt een ongewoon bevreemdende schoonheid. De stabiele camera, het trage, gelaten tempo, de lange stiltes en het bijna ontbreken van een soundtrack zorgen ervoor dat je wordt meegezogen in Otilia’s vernederingen. Hoofdrolspeelster Anamaria Marinca laveert als een ware Rosetta door de film heen en verbeeldt met haar stille en bleke gelaat subtiel Roemenië’s erfzonde. Zonder het opgeheven vingertje of ook maar enig gemoraliseer (op een weinig subtiel in beeld gebrachte foetus na), rekent de cineast af met Conductator Ceausescu, en wordt de zoektocht van Otilia een metafoor voor het beknotte en zoekende Roemenië, met abortus als een vorm van verzet.

Met 4 Months, 3 Weeks And 2 Days wil Mungiu zijn visie verwoorden op de overlevingsdrang van zijn land. De cineast levert met een compleet onbekende cast en — om het met een understatement te zeggen — vanuit een der minder welvarende ex-Oostbloklanden een hoogstaande film af die u met een stomp in de maag achterlaat. Otilia besluit de film met ’laten we er nooit meer over praten’, maar dit is exact wat u niet zal doen.