The Piper At The Gates Of Dawn :: De kinderkamer van de psychedelica

Veertig jaar geleden schreef Syd Barrett zichzelf niet alleen de geschiedenis maar ook de vernietiging in. Met zijn groep Pink Floyd leverde hij zowat de blauwdruk voor alle psychedelische platen die zouden volgen. Maar wat maakt The Piper At The Gates Of Dawn dan zo verschillend van andere platen uit die periode?

Terwijl in Amerika groepen als The Holy Modal Rounders, 13th Floor Elevators, The Fugs, The Red Crayola … experimenteerden met hallucinogenen en die ervaringen daarna verwerkten in hun muziek, bleef het op dat vlak aanvankelijk stil in Groot-Brittannië. Donovan zou in 1966 als een van de eerste resoluut voor een "psychedelisch/flowerpower"-imago kiezen met de single "Sunshine Superman", maar in vergelijking met zijn Amerikaanse collega’s hield hij zich nog in.

The Beatles lieten een jaar later met Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band in 1967 hun "psychedelische" plaat horen. De opnames daarvan gebeurden in dezelfde gebouwen én in dezelfde periode als deze voor The Piper At The Gates Of Dawn van Pink Floyd, dat live niet alleen een indrukwekkende reputatie had opgebouwd door lang uitgesponnen nummers te spelen, maar onder leiding van songleverancier en frontman Syd Barrett, met "Arnold Layne" en "See Emily Play" ook al twee ijzersterke singles had uitgebracht.

Uit het niets kwam de groep dus niet en evenmin was het geflirt met psychedelica en LSD baanbrekend te noemen. Verschillende rock- en folkgroepen deden immers net hetzelfde en waren Pink Floyd vaak zelfs voorafgegaan. Het tijdperk was er rijp voor en de drugs waren vrij te verkrijgen. De elementen die Pink Floyd in zijn muziek incorporeert, zijn eigenlijk niet zo verschillend van andere epigonen uit dat tijdperk.

Het Britser dan Brits van Barrett is bijvoorbeeld ook te horen bij The Incredible String Band, de kinderliteratuurinslag kan teruggevonden worden in Jefferson Airplanes "White Rabbit" (een verwijzing naar Lewis Carrols Alice In Wonderland), The Beatles durfden al eens te experimenteren met geluiden en The Doors blonken als geen ander uit in lang uitgerekte rocksongs doorspekt met de meest bevreemdende klanktapijten en zwevende uitstapjes.

Dat Pink Floyds debuut veertig jaar later nog steeds zo anders klinkt, heeft dan ook alles te maken met Syd Barrett die op een heel andere manier naar de wereld keek dan zijn acid slikkende collega’s. Zo was drugsgoeroe en getormenteerde poëet Jim Morrisson een charismatische persoonlijkheid die pure seks uitstraalde waar Barrett — weliswaar al even charismatisch — zijn introvertere persoonlijkheid verstopte achter een extraverte kunstenaarspose. Deze twee psychedelische uithangborden leken wel in alles elkaars tegenpool.

Morrisson bijvoorbeeld werd niet zonder reden The Lizard King genoemd, per slot van rekening deinsde hij er niet voor terug om zijn nummers te doorspekken met seksuele en/of incestueuze toespelingen en zichzelf letterlijk bloot te stellen aan zijn publiek. Barrett daarentegen sloot zichzelf steeds meer op in zijn eigen wereld. Live-optredens liepen meer dan eens in de soep doordat Barrett zichzelf volledig verloor in een vreemde gedachtegang. Hoewel het publiek dergelijk gedrag wist te appreciëren, greep de groep in door David Gilmour "in te huren" als extra gitarist.