DE NACHTEN: Shearwater :: ''Ik ben hier niet mee begonnen om te roken en te drinken''

Mocht u bij het beluisteren van Rook van Shearwater visioenen krijgen van kille rotseilanden voor de kust van Argentinië, dan heeft u dat goed geraden. Frontman Jonathan Meiburg deed inspiratie voor de plaat op bij een trip naar de Falklandeilanden waar hij vogels ging bestuderen. "Tijd dat ik voor onze volgende plaat eens een ander soort eiland opzoek."

Niet dat daar echt dringend reden toe is: Rook is een plaat die dit jaar niet ver van onze eindejaarslijstjes zal eindigen. Nochtans is het met zijn subtiele klanktexturen en ingehouden palet absoluut geen gemakkelijke plaat om in binnen te raken, maar wel één die met de luisterbeurt groeit. En dat vindt Meiburg best goed.

"Op een bepaalde manier is dat een groot compliment. Ik hou niet van het soort plaat waar je meteen mee klaar bent. Natuurlijk zijn er platen van die soort waar ik gek op ben, maar het leukst zijn nog altijd diegenen waar je eerst niets van moet weten en die plots dan toch bloedmooi blijken te zijn, of waar je steeds maar weer nieuwe details in blijft ontdekken. Ken je Another Green World van Brian Eno? Toen ik dat voor het eerst hoorde, haatte ik het. Nu vind ik het super."

Een referentie die veelvuldig opduikt is het Talk Talk van Spirit Of Eden en Laughing Stock. Maar dat was volgens de zanger geen groep die hij in gedachten had toen hij aan de opnames begon, wel Van Morrison. "Eén van de platen die ik voor ogen had was Veedon Fleece uit 1974, vooral dan omwille van het mooie geluid van die plaat. De manier waarop de strijkers en de blazers zijn gearrangeerd is super. Ik heb zelfs een stukje van "You Don’t Pull No Punches, But You Don’t Push the River" gebruikt in één "Home Life"; als een soort muzikaal citaat."

Understatement

"Echte voornemens had ik me echter niet gemaakt toen we de studio introkken. Ik had een paar halve songs, maar vooral fragmentjes. Eigenlijk hou ik er niet van om met afgewerkte nummers bij de band te komen; er is zoveel dat we kunnen ontdekken tijdens het opnemen. Zo kon alles nog veranderen tot de laatste minuut. Er was vooraf dus niets bepaald, maar achteraf gezien bleken we wel een hoop songs in handen te hebben die een eenheid vormen."

Een eenheid waarvan het kernwoord "understatement" lijkt te zijn: alles klinkt ingehouden, de emotie, de zang, de muziek,.. Plots begrijpen we waarom Meiburg afgelopen zomer uit de Okkervil River stapte, waarin hij tot dan ook nog zat. Will Sheff gaat met zijn groep een heel andere richting uit. "Zij zijn een echte rockband geworden", zegt de Shearwater-frontman daarover. "Niet dat wij geen rockgroep meer zijn; er is een behoorlijk stuk van onze set dat nog altijd behoorlijk stevig is, maar dan ietsje anders nog. Het is niet hetzelfde als Rook. Het klopt wel dat alles op die plaat erg beheerst is, maar daarom kwam dat nog niet voort uit een bewust voornemen om dat te zijn. Meestal ligt het resultaat van wat we doen volledig buiten onze controle. Soms zijn de songs uitbundig, soms blijkt alles erg ingetogen."

Bij het uitbrengen van Rook trad de groep op met een strijkkwartet en blazers. "Maar of we dat soort dingen verder willen verkennen, daar zijn we nog over aan het discussiëren", zegt Meiburg. "Het kan net zo goed dat we helemaal de andere kant uitgaan. Strijkers zijn immers tricky om te gebruiken. Als je het niet juist doet, wordt het nogal snel gemakzuchtig: ’en nu zijn we droevig’. Daar hou ik niet van: ze moeten iets bijdragen. Dus zijn we er op Rook spaarzaam mee geweest. Het is niet omdat het wat gekost heeft en je er hard aan gewerkt hebt, dat ze overal aanwezig moeten zijn. Dus we hebben één en ander nog wel geschrapt."

"Ik zing ook minder uitbundig, dat klopt; dat zingt gewoon gemakkelijker. Zo fel als ik op vorige platen deed, dat hou ik niet lang vol. Het is een erg aparte stem, uniek, maar vraag me niet hoe dat komt. Als kind zong ik nog in een koor, maar toen ik daarna in groepjes begon te zingen, veranderde die. Het heeft me tijd gekost om er mee te leren werken en dat proces is nog altijd bezig, maar zoals Shearwater muzikaal gegroeid is, zo gaat ook dat steeds beter en beter."