Meisje

Twee prijzen op het Internationaal Filmfestival van Locarno, een na enkele weken nog steeds behoorlijke box office, en over het algemeen vertederde reacties uit de Nederlandstalige pers. Het langspeeldebuut van Dorothée Van Den Berghe, gedraaid in onze hoofdstad, mag een bescheiden succes genoemd worden. Een vergelijking met enkele andere ‘Brusselse liefdesfilms’.

Marc Didden schreef geschiedenis toen hij in 1983 het magistrale Brussels By Night regisseerde. De film, waarin een onbeschrijfelijk melancholische François Beukelaers als Max op zoek naar loutering langsheen neonverlichting en natgeregende Beurstrappen struint, inspireerde een nieuwe generatie filmmakers en, even belangrijk, ze zorgde ervoor dat Brussel een van de meest trendy draailocaties werd.

Een prachtig magisch-realistisch Brussel vormt het decor in het arthouse-succes van Frank Van Passel, Manneken Pis. Knetterende elektriciteitsdraden, plotse regenbuien en krakende balkons vertolken op hun manier het onwaarschijnlijke liefdesverhaal tussen Harry en Jeanne, niet minder dan hun vertolkers, Frank Vercruyssen en Antje De Boeck. Op dezelfde manier loopt Muriel, het meisje in Meisje, haar eigen vormgegeven gevoelens tegen het lijf tijdens haar wandeltochten doorheen de stad. Prototypisch daarvoor is de etalage met een vergrootglas, waarachter een piepklein balletdanseresje bengelt. Ook Muriël is een klein danseresje dat de grootstad als een vergrootglas beschouwt om zichzelf te ontplooien. Wanneer ze haar moeder, die voor haar de vleesgeworden stagnatie betekent, vanop deze plek in de gaten krijgt, beukt ze veelbetekenend met haar hoofd de etalage in.

De stad die de gevoelens van het hoofdpersonage reflecteert, is een interessant gegeven. Maar het kan ook hopeloos overdreven worden, zoals in Verboden te zuchten (Alex Stockman, 2000). In deze deprimerende prent ademt naast pechvogel Joris niet alleen Brussel, maar ook de hele film een onverdraaglijke en totaal ongeloofwaardige zwaarmoedigheid uit. Overacting en een schromelijk gebrek aan nuance vagen elk bedoeld effect weg, iets waarvan je Meisje alvast niet kan beschuldigen.

Net zoals Brussels By Night en Verboden te zuchten heeft Meisje geen verhaal, geen finaliteit. Muriël komt naar Brussel, gewoon, en net als Max en Joris heeft ze geen ander doel dan haar leven opnieuw te beginnen, haar verleden te vergeten. Als een leeg personage verwondert ze zich over wat ze ziet en voelt, in casu met betrekking tot het liefdesleven van haar hospita Laura, een goed spelende Els Dottermans. Maar zoals de twee mannen mislukt ze in haar opzet het verleden opzij te zetten, en zichzelf op te vullen met wat ze in het stedelijke leven opsteekt. Via haar moeder en ex-vriendje wordt ze immers onophoudelijk geconfronteerd met wie ze was, en uiteraard nog steeds is.

En de nimmer eindigende zoektocht van ‘de vrouw’ naar wie ze nu precies is en wil zijn, is het duidelijke thema waarrond Meisje cirkelt, zonder duidelijke richtlijnen en conclusies te trekken. Vier generaties vrouwen, elk met hun dromen en verlangens, maar ook met hun determinerende beperkingen (tot zelfs een coma toe). Erg aangenaam is het dat ‘de man’ daarin geen al te negatieve rol krijgt toebedeeld: alledrie de over en weer schuivende geliefden krijgen een sterke, geloofwaardige en respectabele rol toebedeeld. Alvast een van de vele hindernissen die Van Den Berghe weet te omzeilen.

Dat de film op andere gebieden, zoals op het vlak van scenario, cinematografie en dialogen, het echter een stuk minder goed doet, ziet elk kind. Het is jammer dat een prestigieus en interessant project door wat gebrek aan de nodige middelen een mooie verpakking moet ontberen.

"De Vlaamse film bestaat niet," verklaarde onlangs een academicus ter lande, belast met het doceren over film, laconiek. Aan gebrek aan aanwezig talent ligt het alvast niet.