Solaris

Een trage filosofische film, haast zonder geweld, is wel het laatste wat een doorsnee Amerikaan verwacht van een sciencefictionfilm. Geen wonder dat deze film flopte in de Verenigde Staten. Regisseur, Steven Soderbergh, was er gerust in dat het Europese publiek wel begrip zou kunnen opbrengen voor zijn versie van Solaris.

De half depressieve psycholoog, Chris Kelvin (George Clooney), wordt in allerijl opgeroepen om naar het ruimteschip Prometheus te komen. De crew van Prometheus onderzoekt er de werking van de planeet Solaris. Maar de laatste tijd gebeuren er vreemde dingen op het schip. Kelvin moet ginder nagaan wat er precies aan de hand is. Tijdens zijn onderzoek raakt hij echter zelf onder de invloed van de mysterieuze krachten van Solaris. Hij wordt er geconfronteerd met één van de pijnlijkste momenten uit zijn leven, de zelfmoord van zijn vrouw, Rheya (Natascha McElhone).

Het verhaal is gebaseerd op het cultboek Solaris van de Poolse auteur Stanislaw Lem uit 1961. In 1972 werd het boek voor het eerst verfilmd door de Russische cineast Tarkovski. Zijn Solaris wordt wel eens het Russische antwoord op Kubrick’s 2001: A Space Odyssey uit 1969 genoemd. Dertig jaar na Tarkovski brengt Steven Soderbergh zijn eigen interpretatie van dit ongewoon sciencefiction verhaal op het witte doek.

Hoewel Solaris enorm verschilt van Soderbergh’s vorige succesvolle kaskrakers Ocean’s Eleven of Traffic, is de Soderbergh-touch onmiskenbaar aanwezig: geniale montage, kenmerkend kleurenpalet van blauw en geel, prachtige enscenering en perfecte sfeerschepping. Daar komen dan nog eens de serene, maar schitterende acteerprestaties bij van Clooney en McElhone, de hypnotiserende muziek van Cliff Martinez en alle subtiele details (het voortdurend gezoem van het ruimteschip, het aangrijpend Dylan Thomas citaat "And death shall have no dominion",…); al deze elementen maken het geheel tot een bevreemdende maar sterke film à la Soderbergh.

Een boxoffice succes zal deze film waarschijnlijk nooit worden, daarvoor is Solaris veel te ongewoon, te traag en te filosofisch. Hier primeren de vragen, liefst van al diepzinnige vragen over liefde, dood, herinneringen … Toegegeven, het gaat diep, soms wat te diep, maar het is een troost te weten dat we hier niet hoeven te zoeken naar antwoorden. Als volleerde postmodernisten beseffen we immers dat we niet alles moeten begrijpen om ervan te kunnen genieten.

Solaris is op zijn minst een bevreemdende film. Je weet niet goed wat je ermee moet aanvangen. Is het nu een goede film of niet? Laten we het houden op een erg intrigerende psychologische sciencefiction film, een aangename verademing tussen al het opgefokte Hollywood gedoe dat ze ons altijd voorschotelen. Zelden zo’n rustgevende film gezien.