DOSSIER 1969: 'Led Zeppelin I' :: De eerste band van de Seventies beukt aan de poorten

De impact

Toch was de impact van Led Zeppelin I enorm. In geen tijd stootte het album door naar de gereputeerde Billboard’s Top 10 en in ’69 deed Led Zep 139 optredens, waarvan een overgrote meerderheid in de USA. "Het voelde als een vacuüm en wij waren vast van plan dat op te vullen", vertelde Page hierover ooit aan cineast Cameron Crowe, "it was like a tornado, and it went rolling across the country."

Het publiek dat Led Zeppelin adoreerde, was een stuk jonger dan de fans die de culturele en politieke omwentelingen eerder dat decennium omarmd hadden. Landau: "Zeppelin bracht een revival teweeg van de breuk tussen populariteit en kwaliteit. Zo lang de bands die qua esthetiek het meest gewaardeerd werden, ook commercieel het succesvolst waren, was die breuk irrelevant."

"Maar het schril contrast tussen Zeppelins immense commerciële succes en de kritische ontvangst door de pers, maakte voor het eerst duidelijk dat het zogenaamde homogene publiek in feite diepe scheuren vertoonde." Led Zeppelin vormde zo de breuk tussen de hard bevochten idealen van de sixties en de roekeloosheid en zorgeloosheid van de seventies.

Op muzikaal vlak wist Led Zeppelin, net als voorganger The Yardbirds, een gitaarstijl te ontwikkelen die was gebaseerd op vroege bluesartiesten als Howlin’ Wolf, Robert Johnson en Willie Dixon, maar combineerde die met moderne technieken als distortion, feedback, elektrische, virtuoze gitaarsolo’s en bonkende drums.

Bovendien verwerkten Plant, Page & Co ook minder voor de hand liggende invloeden in hun muziek, zoals Britse akoestische folkmuziek of Oosterse mythologie. Pages fascinatie voor het occulte en meer bepaald voor cultfiguur Aleister Crowley nam in de loop der jaren steeds groteskere vormen aan, wat het donkere, mythische imago van de groep enkel versterkte.

Andrew Loog Oldham, de flamboyante manager van The Rolling Stones, somde de belangrijkste invloeden van Led Zeppelin als volgt op: "Led Zeppelin veranderde de platenindustrie drastisch. Zij waren het eerste echt grote Merk, onder andere door hun pertinente weigering om singles uit te brengen. Led Zep opende bovendien de weg naar de grote stadions, en had met Peter Grant allicht de meest brutale en meest geslepen manager aller tijden."

Ook het beruchte, excessieve gedrag on tour van de band nam al gauw mythische proporties aan. Dolle nachten vol alcohol, drugs en groupies waren meer regel dan uitzondering. Uiteraard was dit niet nieuw, maar Page, Plant, Bonham en in mindere mate Jones (de kalmste van de vier) verheven deze uitspattingen tot — baldadige — kunst.

Wat volgde

Slechts enkele maanden na Led Zeppelin I liet de band al een opvolger, Led Zeppelin II, op de wereld los. Zocht de band op de eerste plaat nog wat naar een eigen smoelwerk, dan kwam op de tweede alles bij elkaar. Door daverende gitaren aangedreven songs als "Whole Lotta Love" en "The Lemon Song" sloegen in als een bom. Dit tweeluik (Led Zeppelin I en Led Zeppelin II) veroorzaakte een nieuwe stroming in de rockmuziek. Of codificeerde op zijn minst wat ook bands als Deep Purple en Black Sabbath deden.

De muziek van Led Zep stoelde duidelijk op de oude bluesmeesters. Maar de prominente rol van de drums, het volume en ingenieuze gesoleer van de gitaren en die etherische, bijna dramatische stem baanden de weg naar een nieuw muziektijdperk. Of het nu heavy metal, hardrock of glamrock werd genoemd.

Led Zeppelin zou de komende jaren heel wat navolging krijgen, de ene al hoogstaander dan de andere. MC 5, Motörhead, Def Leppard, Alice Cooper, Judas Priest, Van Halen, Iron Maiden, AC/DC, Metallica, Motley Crue, Gun’s Roses, The White Stripes, Wolfmother, …: allen zijn ze schatplichtig aan Led Zeppelin.

In ’69 en begin ’70 moest Led Zeppelin opboksen tegen Abbey Road, de zwanenzang van The Beatles en Let It Bleed van The Rolling Stones, twee baanbrekende platen die een vervlogen tijdperk afsloten dan wel samenvatten. Met Led Zeppelin startte het volgende. Gitarist Steve Pond verwoordde het ooit erg treffend als volgt: "Led Zeppelin was de laatste band van de sixties, en de eerste van de seventies."