DOSSIER 1969: 'Stand' van Sly And The Family Stone :: Het zwarte ontwaken

Als de sixties ter sprake komen, zijn beelden van extravagante gitaarhelden en beatleskapsels onvermijdelijk. Maar soms vergeten we daarbij die andere bekende geluiden. Dit is het verhaal van zo’n band die beide werelden, blank en zwart, rock en soul combineerde en de wereld een opwindend funkgeluid schonk, alvorens roemloos ten onder te gaan.

Tegen ’69 was het pijnlijk duidelijk dat alle hoop die de Summer of Love naar de wereld (en vooral de Amerikaanse samenleving) had willen brengen, zou uitlopen op een sisser. Een oorlog die maar bleef aanslepen en het land polariseerde, maar vooral ook een bevolkingsgroep die na de moorden op haar grootste pleitbezorgers nog steeds in de kou bleef staan. Afgeschafte rassenwetten ten spijt was het voor de zwarte bevolking nog altijd quasi onmogelijk om rond te komen in het getto. De bom ontplofte onvermijdelijk: op de tonen van Martha And The Vandella’s "Dancing In The Street" begon de Motor City, Detroit, op 23 juli 1967 zo hard te branden dat de Nationale Garde nodig was om het vuur uit te doven. Predikant Martin Luther King werd begin 1968 brutaal monddood gemaakt, en de gewelddadige oproep van de Black Panthers werd steeds aanlokkelijker.

Het waren die grimmige gebeurtenissen die de zwarte muziekindustrie, die zich tot dan toe vooral op een jonge, blanke markt gericht had met versuikerde popsingeltjes uit de Motownhitfabriek van Barry Gordy en zo de hitlijsten gedomineerd had, deed inzien dat ze risico’s moest nemen, haar steentje moest bijdragen en, zoals Sam Cooke’s "A Change Is Gonna Come" al aankondigde, het sociale potentieel dat haar muziek had ten volle moest gebruiken. James Brown nam zoals gewoonlijk het voortouw: "Say it loud, I’m black and I’m proud!", zo klonk het agressief uit de hoek van Soul Brother #1. Curtis Mayfield hield het op een hoopgevend "People Get Ready" met zijn Impressions. En ook de verlieslatende Motownmogul Gordy besloot op de kar te springen: Diana Ross And The Supremes tackelden het gevoelige onderwerp van onwettige kinderen in "Love Child", en zelfs de Temptations (ja, die van "My Girl") begonnen zich onder de impuls van muzikale en sociale veranderingen in een funkier geluid te beklagen over de mistoestanden, met de stomende singles "Cloud Nine" en "Ball Of Confusion".

De katalysator voor dat nieuwe, verfrissende geluid, met een des te frissere boodschap, kwam voor de verandering eens van de Westkust, en niet van het stoffige Midwesten. Sylvester "Sly" Stone, een dj en platenproducer uit San Francisco, en zijn broer Freddie smolten hun respectievelijke bands eind ’66 bijeen tot Sly And The Family Stone. Sly zorgde voor de ware hutsepot aan invloeden in de band: onder zijn inspiratie werden James Brownfunk, Motownpop en Stax-soul, gospel en psychedelische rockmuziek in de blender gegooid. Het resultaat was ongehoord en extreem vernieuwend: The Family Stone werd tijdens de Summer Of Love een energetische funkpletwals op het kruispunt tussen rock en soul, die met volksverheffende liveshows en knotsgekke psychedelische outfits het zwarte en blanke publiek bijeenbracht. "Dance to the music!" schreeuwde Cynthia Robinson in hun eerste hitsingle (’68), een bevel dat maar al te graag opgevolgd werd.

Op de funky tonen van hun nummers preekte Sly Stone van achter zijn elektrisch orgeltje peace, love and understanding en vooral gelijkheid aan het volk. De groep uit de stad van de Golden Gatebrug was dan ook het ideale posterkind voor zo’n boodschap: niet alleen bundelden ze verschillende rassen in hun band (saxofonist Jerry Martini en drummer Gregg Errico waren blanken), ook beide geslachten waren even actief, en de vrouwen in de band speelden een instrument in plaats van enkel schoon te staan wezen op de achtergrond. Geen wonder dat hun volgende single, "Everyday People", diezelfde boodschap verspreidde. "Different strokes for different folks" klinkt het in het uptempo soulpareltje, dat geheel terecht hun eerste nummer éénsingle werd. Het was dan ook uitkijken naar de plaat die hen naar het sterrendom zou lanceren.