DOSSIER NOUGHTIES: Tien jaar elektronische muziek in een notendop

Waar we als Vlaming in de jaren tachtig prat mochten gaan op dat soort groepen, mochten we de voorbije jaren trots zijn op Soulwax. Niemand kon om de Gentse broers heen, die stilaan een genre op zich vormden. In de studio met Tiga, plaatjes draaien op een privé-feestje van Kylie Minogue, opgebeld worden door DJ Shadow of Robbie Williams voor een remix, ... Stephen en David Dewaele waren overal. Ze slaagden er zelfs in om de internationale dance-scène niet één, maar wel twee maal flink door elkaar te schudden. Een eerste keer met As Heard on Radio Soulwax Pt. 2, de plaat waarmee ze de hele mash-upcultuur in gang zetten. Plots was wàt je draaide weer belangrijker dan de manier waarop en passeerden de hits van een resem ’foute acts’ als Dolly Parton en Destiny’s Child de revue in de hipste clubs over de hele wereld. In eigen land braken de Dewaeles een lans voor Milk Inc, door ze te programmeren tijdens één van hun hippe SoulwaxXmas-feestjes. Met de Nite Versions-bewerking — een concept dat dateert uit de jaren tachtig, of wat had u gedacht? — van hun album Any Minute Now wisten de Dewaeles een tweede keer indruk te maken. De impact hiervan was zo mogelijk nog groter dan die van hun mash-ups; LCD Soundsystem, Tiga, The Subs, Justice, ... allen lieten ze zich meermaals ontvallen geïnspireerd te zijn door dit album van de broers Dewaele. Waar dEUS in de jaren negentig het pad effende voor tal van gitaargroepen in eigen land, deed Soulwax dit in het nieuwe millennium voor dancegerichte crossover-acts, zij het op internationaal niveau.

In de marge

Ver weg van deze dancerocksymbiose, aan de andere kant van het spectrum van het elektronische muziekveld, vond de meerwaardezoeker zijn gading bij tal van artiesten die met afwijkende elektronica een alternatief boden voor al dat dansgeweld. In de beginjaren van de elektronische muziek moest alles een zeker beats per minute-gehalte hebben, een restrictie die in de jaren nul vaak wegviel. Sommige artiesten, denk maar aan Fennesz en Murcof, verhieven zelfs het proces tot compositie-element: de ruis van een analoge opname, het verknippen van bestaande geluiden of de hapering van een instrument werden geïntegreerd in de nummers. In navolging van Warp en R&S rezen onafhankelijke elektronicalabels als paddestoelen uit de grond. In tijden van crisis konden zij overleven, mede door een positieve instelling en reële doelstellingen, ver weg van de struisvogelpolitiek van de majors. Hyperdub, Type, Kompakt en raster noton, om er maar enkele te noemen, waren in de eerste plaats geïnteresseerd in de zoektocht naar een ’nieuw geluid’.

Deze labels brachten twee nieuwe grote stromingen voort: minimal techno en dubstep. Over dubstep komt u binnenkort alles te weten op goddeau, minimal techno vond zijn oorsprong in de zogeheten second wave van de Detroit techno. Het repetitieve karakter van deze muziek werd volmaakt met soundscapes uit de ambient en minimale beats. Dit leverde een vreemde oefening in ruimtelijkheid, herhaling en reductie op. De grootste verdienste van deze artiesten (The Field, Nathan Fake, James Holden, Dominik Eulberg, ...) is zonder twijfel dat ze techno ontdeden van de negatieve bijklank die eraan vasthing. Plots was het ok om er voor uit te komen dat je naar techno luisterde. Wellicht vinden deze stromingen binnen afzienbare tijd hun weg naar de mainstream, zoals dat in het verleden ook met house, drum ’n bass en triphop gebeurde. Hoe de toekomst er verder uitziet, valt moeilijk te voorspellen. Als in navolging van de jaren tachtig, het komende millennium de jaren negentig geplunderd zullen worden, houden wij ons hart al vast. Een revival van noorse bubblegumdancepop op zijn Aqua’s zien we namelijk niet meteen zitten.