DOSSIER NOUGHTIES: Het festivalgevoel van de noughties: ''We komen voor de sfeer''

Een veel extremer geval is zonder twijfel Rock Werchter, dat in 2003 werd verkocht aan de Amerikaanse concertgigant Clear Channel (nu: Live Nation). Nadat dat ook het concurrerende Make It Happen van Paul Ambach opkocht, kreeg dat bedrijf een wel heel grote greep op de Belgische concertmarkt. In ons land is Live Nation verantwoordelijk voor Graspop Metal Meeting, Rock Werchter, I Love Techno en een hele resem concerten in de AB, het Sportpaleis, Vorst Nationaal en de Lotto Arena. Dat het bedrijf ook 360°-deals met een aantal grote artiesten afsloot, zorgt er ook voor dat die ook langs België passeren. Denk maar aan Madonna afgelopen zomer.

Het gevolg is echter ook dat geen enkel festival echt nog een sterk omlijnde identiteit heeft. Programmatoren spelen op veilig, en smeren hun identiteit soms wel heel ver uit, om toch maar publiek te lokken. Dat je Placebo zowel op Pukkelpop als Werchter kan zien headlinen, tot daar aan toe. Dat Dranouter artiesten als Ozark Henry of K’s Choice programmeert is een wel heel opzichtige poging om toch maar een "normaal" festival te zijn als alle andere, alle slogans over "the new tradition" ten spijt.

Enkel Dour lijkt af en toe nog radicale keuzes te maken door geen overdreven bedragen te willen betalen voor een headliner, maar wordt gefnuikt door Live Nation dat zijn grote namen liever aanbiedt aan het concurrerende Les Ardentes, niet toevallig een festival dat het bedrijf tenminste wel volledig in eigen handen heeft.

Het gaat dus goed met onze festivals. Of niet? We zijn in elk geval opnieuw waar we begonnen. Met het Main Square-festival in het Noord-Franse Arras heeft Werchter er opnieuw een broertje bij. Net als eind jaren zeventig is het opnieuw interessanter geworden om groepen meerdere speeldata te kunnen aanbieden; een grootafnemer betaalt immers altijd minder. Maar ondanks het voorspelbare uitverkopen, blijft ook het erg subjectieve gevoel hangen dat het nog altijd dezelfde headliners zijn als vijftien jaar geleden die voor het vuurwerk moeten zorgen. Niemand wordt wild als Muse of Arctic Monkeys mogen afsluiten, een Placebo dat headlinet geeft toch altijd het gevoel "Metallica komt pas morgen, R.E.M. heeft dit jaar geen plaat uit en Thom Yorke voelt zich niet lekker, dus we hadden geen alternatief." En dat gevoel breidt zich ook uit naar Dessel, waar Judas Priest en Iron Maiden ook een abonnement op de topspots van Graspop lijken te hebben.

We kunnen dat echter ook anders bekijken: Coldplay mag de festivals dan bijna ontgroeid zijn, met The Killers, Kings Of Leon en Editors — om maar een paar namen te noemen — lijkt een generatie opgestaan, die vast van plan lijkt om de fakkel wel erg overtuigend over te nemen. Maar toch, op de rug van monsterhit "Sex On Fire" lukte het Kings Of Leon deze zomer om als "excuusheadliner" onverwacht te scoren, maar het is de vraag of dat ook een tweede keer lukt; het momentum kan snel voorbij zijn. Ook The Killers zullen eerst nog eens met een écht goeie plaat moeten uitpakken voor ze slechts occasionele luisteraars helemaal zullen overtuigen. En uiteindelijk is het dat wat een headliner van het kaliber R.E.M., Pearl Jam of Metallica kan: zelfs de grootste nonfan bij elk nummer laten denken "verdomme, dit is toch een sterk nummer". Dat kon de tussengeneratie niet, dat kan de nieuwe generatie nog niet. Voor het eerst lijkt een wisseling van de wacht misschien toch mogelijk. Maar dat is een verhaal dat we pas over tien jaar zullen kunnen vertellen.