DOSSIER NOUGHTIES: Hoe internet alles veranderde

Als er één drijvende kracht is geweest achter het afgelopen decennium, van Napster tot Obama’s verkiezing, dan is het wel het internet. Ook op muziekvlak bleef niets hetzelfde sinds de bits and bytes het overnamen. Hieronder volgt een poging om de stand van zaken te schetsen in een revolutie die zijn eindpunt nog niet heeft bereikt.

Slechts een muisklik verwijderd

We pikken er een moment uit, ergens uit het midden van het afgelopen decennium. We interviewen Guy Swinnen, en het gesprek meandert naar zijn kinderen. "Ongelofelijk hoeveel muziek die al kennen op hun achttiende," vertelt hij. "Op een paar weken heeft mijn jongste alles van David Bowie leren kennen. Die gasten gaan veel dieper in de muziekgeschiedenis, dan wij op hun leeftijd deden. Wij konden het ook niet."

De reden daarvoor moet niet ver gezocht worden: downloaden. Wie vroeger als tiener die in muziek geïnteresseerd was, begon te graven, moest geduld hebben. Het occasionele Britse muziekmagazine uitpluizen, obscure namen als "The Smiths" of "Joy Division" opschrijven, wachten tot hun platen in de plaatselijke bib beschikbaar waren. En dan waren er vaak al maanden voorbij. Voor je dan via Joy Division bij John Cale of Iggy Pop’s The Idiot was aangekomen, was je minstens een jaar verder.

Nu? Honderden blogs sommen op, met luisterfragment er meteen bij, wat je zeker moet gehoord hebben, zonder dat Damon Albarn het je in een interview moet voorzeggen. En dan hebben we het maar over de legale mogelijkheden. Wie geen scrupules heeft, haalt zich met een beetje internetverbinding — en naarmate het decennium voortschreed, kon dat aan een steeds hogere bitsnelheid — de hele muziekgeschiedenis binnen op een paar kwartier, zonder dat er meters IKEA-rekken aangesleept moeten worden.

Natuurlijk: dat heeft ook zijn negatieve gevolgen gehad. Artiesten zijn minder gaan verdienen, platenfirma’s gingen over kop,… maar tegelijk hebben nog nooit zoveel mensen een plaat uitgebracht. En zijn er minder platen millionsellers geworden. Samengevat: internet was zakelijk dan misschien een ramp, artistiek opende het voor velen poorten. Neem nu MySpace.

Vriendjes maken!

Het concept was belachelijk eenvoudig, en net daarom misschien veroverde het in geen tijd de wereld: elke band, groot of klein, kon gratis en voor niets vier nummers integraal te beluisteren zetten op een eigen profiel. Niet langer moest je op het woord van een recensent afgaan om nieuwe muziek te leren kennen; een snel bezoek aan een MySpace-profiel was genoeg. En net zo goed als hitparades, draaide het om populariteit. Zij het dan niet uitgedrukt in verkochte platen, maar in een taal die door surfers beter begrepen wordt: het aantal vrienden.

En zo wordt, nadat de homestudio het opnemen al democratiseerde, ook de drempel om je muziek te promoten verlaagd. Het profiel dat een band aanmaakt kan perfect dienst doen als website: nieuws, foto’s en concertdata kunnen gedeeld worden met fans. Je hoeft dus geen dure website meer te laten ontwikkelen om aanwezig te zijn op het steeds aan gebruikers winnende world wide web. Nauwelijks enkele jaren na de start, is er geen band meer dat er niet aan denkt om een MySpace-profiel te starten. Sommige bands posten er zelfs nog eerder hun logo, dan hun muziek. "Omdat we nog geen goeie opnames hebben."