Jimi Hendrix: de link tussen Robert Johnson en Miles Davis

Jimi Hendrix is al veertig jaar dood maar geldt nog altijd als de grootste gitarist aller tijden, hoewel de elektrische gitaar het pop- en rocklandschap de voorbije decennia domineerde. In slechts vier studiojaren liet hij een unieke stijl optekenen, waarvan de invloed bleef uitdeinen, zelfs tot de planeet Miles Davis. Door Hendrix’ dood moeten we gissen naar het resultaat van hun geplande samenwerking, maar zijn elektrische gitaar had voorgoed het hokjesdenken doorprikt.

In zijn boek "Mystery Train" (1975) heeft muziekcriticus Greil Marcus het er over hoe artiesten binnen hetzelfde genre hun muziek proberen te vernieuwen en beter te laten klinken dan wat hun voorgangers maakten. Robert Johnson bijvoorbeeld, waarvan gezegd werd dat hij zijn ziel verkocht aan de duivel in ruil voor zijn perfecte gitaarspel, is zeker niet de uitvinder van de blues. Die ontstond al aan het begin van de twintigste eeuw langs de Mississippi en werd eind jaren twintig, begin jaren dertig opgenomen door artiesten zoals Charlie Patton en Son House. Toch blijft Johnson in de muziekgeschiedenis gelden als een van de belangrijkste bluesartiesten, omdat hij de Delta blues durfde combineren met invloeden uit de steden en teksten over seks en de duivel. Op die manier overleefde hij latere blueslegendes als Muddy Waters of Howlin’ Wolf: de Mississippi blues werd niet meer overtroffen, hoogstens nog geëvenaard.

Hetzelfde kan gezegd worden van Jimi Hendrix: Wat Roberts deed met de blues, deed hij met de elektrische gitaar. In wezen was Hendrix een bluesartiest die zich, zoals velen, liet inspireren door Robert Johnson of het elektrische gitaarspel van Albert King. Hij beheerste zijn instrument perfect, maar niet louter zoals gitaarvirtuozen als Eddie Van Halen nadien of recenter Joe Satriani. Hendrix was een geluidspriester, die met behulp van effecten een voor zijn tijd uniek geluid wist voort te brengen. "Telkens wanneer ik speel, offer ik een stuk van mijn ziel" verklaarde hij ooit. Daardoor volgde hij niet hetzelfde pad als The Rolling Stones of Eric Clapton: hij imiteerde niet, maar maakte zijn eigen blues. Of zoals Carlos Santata het omschrijft: iedereen kan muziek spelen, net zoals iedereen kan denken. Wat Hendrix deed oversteeg op een spirituele manier de noten en toonaarden: dán wordt het pas muziek.

Buddy Guy on acid

Net zoals Santana raakten heel wat muzikale collega’s snel onder de indruk van het fenomeen Jimi Hendrix. In de Verenigde Staten speelde hij als sessiemuzikant in het rythm & blues circuit en was hij ook een tijdje gitarist bij Curtis Mayfield, maar wanneer Hendrix in 1966 naar Londen verhuisde ging het snel. Na een tip van Linda Keith, toenmalig lief van Keith Richards, werd hij onder de vleugels genomen van Chas Chandler. Chandler was pas gestart als manager en speelde voordien basgitaar bij The Animals. Hij kon Hendrix pas overtuigen mee naar Londen te komen met de belofte dat hij Eric Clapton, toen bij Cream, zou ontmoeten. Een week na Hendrix’ aankomst werd een afspraak geregeld bij een optreden van Cream in Polytechnic, in het centrum van Londen.

Hoewel het slechts een ontmoeting zou zijn, bracht Hendrix zijn gitaar mee naar het concert en halfweg de show vroeg Chandler aan Clapton of Hendrix op het podium mee mocht komen jammen. De band was stomverbaasd door het verzoek. Cream werd op dat moment beschouwd als het beste van Groot-Brittannië en was dus zulke vragen niet gewoon. Het was uiteindelijk Jack Bruce die toestemming gaf om Hendrix’ gitaar in zijn basversterker te pluggen. Hendrix maakte indruk met een snelle versie van Howlin’ Wolf’s "Killing Floor". Er zijn jammer genoeg geen opnames van het concert, maar Clapton beschreef Hendrix achteraf als "Buddy Guy on acid". Amper een week na zijn verhuis over de oceaan had Hendrix niet alleen zijn idool ontmoet, hij had hem ook nog eens naar huis gespeeld. De twee zouden vrienden worden en regelmatig samenspelen. Clapton kocht zelfs een linkshandige gitaar voor Hendrix, maar heeft ze door het onverwachte overlijden van laatstgenoemde nooit kunnen overhandigen.