Weg met het jeugdhuis, leve de theatertournee

Het leek wel een volksverhuis. Nauwelijks waren de festivalweiden opgeruimd en de koeien weer van stal of de verzamelde Vlaamse rockartiesten namen — al dan niet met extra orkestsnufjes onder de arm — de planken van de culturele centra in. "Opzij kleinkunstgrootvader, hier is de nieuwe lichting": dat was zowat het gevoel, dat zich met het oog op de kerstboom nu ook naar de cd-markt vertaalt. Wij vroegen een programmator, een boeker en de artiesten zelf wat die plotselinge rush op de theaterzalen verklaart.

Het concept is meer dan eenvoudig, en je vraagt je soms af waarom het zo lang geduurd heeft: bekende rockgroep ruilt de elektrische gitaren in voor akoestische en bewijst dat hun nummers er ook zo nog staan. Een theatertournee is het resultaat, en plots staat de artiest in kwestie niet meer voor een rokerig jeugdhuis, maar beschikt hij over een deftig geluid en een deugdelijke kleedkamer. De keuze is snel gemaakt.

Noordkaap was in 1997 de eerste Vlaamse rockgroep die met het gebiedende Zit! Kijk! Luister! het woord "theatertournee" in de mond nam. Al snel volgde De Mens en een jaar later kon ook Gorki niet achterblijven. Rond de release van Ik Ben Aanwezig trokken zij eveneens de culturele centra in. "Die zalen zijn er gewoon", verklaarde Luc De Vos toen. "In België heb je honderd van die culturele centra en die vragen af en toe of we niet komen. En omdat we daar niet met onze rockbezetting spelen, besloten we om meteen ook een aangepast programma te brengen."

Eenmaal die eerste aanzet gegeven, werd een "theatertournee" vaste prik op de agenda van die groepen tussen twee festivalseizoenen in. Een alternatieve manier van overwinteren naast optredens in jeugdhuizen allerlande, zeg maar. Jari Demeulemeester, directeur van de Ancienne Belgique en jarenlang observator van het Vlaams rockmilieu ziet het zo: "De generatie van Johan Verminnen, Jan Dewilde en de Nieuwe Snaar — die jarenlang het mooie weer uitmaakte in de culturele centra — raakt langzamerhand opgedroogd en de CC’s zijn hun mosterd in het rockmilieu gaan zoeken. Ze zagen immers op de zomerfestivals hoe die groepen hun publiek hebben en ze beseffen dat de vernieuwing niet van die vorige generatie te verwachten valt."
"Het is geen toeval dat de eerste stap werd gezet door die Nederlandstalige rockgroepen. Die konden dat: iets akoestisch doen met een doek, wat presentatie en een pauze tussen de twee delen. Zij waren immers het meest toegankelijk, en dat is opgeschoven. Nu is het de beurt aan Hooverphonic, Arid en Ozark Henry.’"

Volgens Kris Eelen van boekingskantoor Garifuna speelt nog een ander element: "die groepen zijn gewoon op zoek naar nieuwe speelplekken. Het circuit van de jeugdhuizen en de parochiezalen draait minder en minder goed, want de organisatoren moeten aan erg veel reglementen voldoen: Sabam, belastingen, billijke vergoeding… en ze haken af. Die tijden zijn voorbij en zo komen de artiesten in die culturele centra terecht, want dat zijn goeie plaatsen. Komt daarbij dat Ozark Henry en anderen vroeger veel selectiever omgingen met concerten. Nu trekken ze dat om God weet welke reden open. Misschien willen ze gewoon breder gaan, misschien is het uit financiële overwegingen."

Gesubsidiëerd

"We wilden al lang zoiets doen", zegt Raymond Geerts van Hooverphonic. "Het ontbrak ons echter aan tijd, doordat we na de release van The Magnificent Tree twee jaar onafgebroken getourd hebben in het buitenland. Eigenlijk hebben we nooit deftig gespeeld in België, vanaf de release van A New Stereophonic Sound Spectacular zijn we internationaal gegaan. En dat willen we nu rechtzetten want een conceptplaat als Hooverphonic Presents Jackie Cane leent zich ook tot zo’n theaterbenadering."
"Hoe we tot het idee kwamen? Veel mensen vonden dat onze muziek zich tot een orkestrale aanpak leende: we gebruiken al van op onze eerste plaat strijkers, al was dat toen nog in samples. We kregen wel eens het aanbod om rond het jaareinde één of twee avonden iets met orkest te doen in Vorst Nationaal of het Sportpaleis. Dat leek ons maar niets: we toeren liever 35 theaters af met een strijkkwartet, met de songs tot hun naakte essentie uitgekleed."