A Single Man

Modeontwerper Tom Ford kruipt in de rol van regisseur en de filmwereld zal het niet gauw vergeten. Hij schaarde een uitmuntende crew rond zich, plaatste estheticisme op een voetstuk en verraste zijn publiek met een adembenemend en bijzonder stijlvol debuut.

A Single Man is de filmadaptatie van Christopher Isherwoods gelijknamige roman en verhaalt één dag uit het leven van de literatuurprofessor George (Colin Firth) die samen met zijn levenspartner Jim (Matthew Goode) zijn levenslust verloor. Hij beslist om uit het leven te stappen en zichzelf te bevrijden van zijn ondraaglijke verdriet en eenzaamheid.

De centrale thema’s zijn eindeloze rouw en de onmogelijkheid om afscheid te nemen van mooie herinneringen. Maar als er enkel duisternis was, zou een zelfverzekerde zelfmoord niet zo lastig zijn. Als tegenhangers van het pessimisme dartelen onvoorziene omstandigheden, frisse ontmoetingen en verrassende toevalligheden als verwarrende vrienden aan de zijde van de depressieve professor. De climax nadert voelbaar, troost en ontlaadt de toeschouwer van de tragiek. Het emotionele drama grijpt immers langzaam maar zeker naar de keel, maar wordt nooit sentimenteel.

Als debuterend regisseur wekte Tom Ford blijkbaar toch voldoende vertrouwen op om de juiste mensen uit het filmwereldje te kunnen strikken. Het resultaat is een film die een onverwachte maturiteit uitademt en duidelijk vanuit een bepaalde visie tot stand kwam. Beeld en geluid primeren om het verhaal te vertellen, waardoor de essentie en de kracht van het filmmedium in de verf worden gezet. Bovendien is de plot tot in de fijnste details opgebouwd met verhelderende flashbacks en intrigerende flashforwards. De verbluffend mooie beelden verraden een geniaal fotografisch oog achter de camera. Het spel van wisselende kleurtinten om flashbacks te visualiseren, schept een dromerige sfeer en over elk beeld en elke beweging is zichtbaar nagedacht. Visuele pareltjes zijn te vinden in locaties (trage onderwaterbeelden, een verstild sneeuwlandschap met gecrashte auto of classy interieurs) en uiteraard bij de poepchique kostuums. De magistrale muziek van Shigeru Umebayashi (Wong Kar Wai) domineert over dialogen en niemand betreurt dat.

Sommige critici doen wat denigrerend over de film. Ze verwijten Ford dat zijn scènes te sterk aanleunen bij gladde reclamespots voor dure kleding. Toegegeven, de film oogt soms wat onwezenlijk, maar dit past perfect bij het innerlijke leven van de wazige hoofdfiguur. De irreële beelden en situaties creëren net de wereld die de regisseur in gedachten had. Het is immers een film die vooral op sferen, emoties en onderliggende thema’s speelt.

Last but not least een welverdiende buiging voor de verrassende acteerprestaties van Colin Firth. Zijn minieme ups en diepe downs speelt hij meesterlijk en met een overtuigende geloofwaardigheid. Bovendien is zijn vertolking niet alleen doorleefd, maar ook origineel. Van zijn homoseksuele geaardheid valt immers geen enkel zichtbaar detail te ontdekken in zijn lichaamstaal. In flashbacks zien we wel de liefde voor zijn minnaar en op subtiele wijze toont hij ook in het heden interesse voor de James Dean-lookalike die zijn pad kruist. Maar in tegenstelling tot vele homoseksuele personages uit andere films hebben we hier geen ’overbodige’ of overdreven hints nodig. Als hij voor deze rol een beeldje in handen krijgt, mag het met een staande ovatie zijn.

A Single Man is een op alle vlakken geslaagde, emotioneel aangrijpende en esthetisch beklijvende film. Hij verdient een plaats op het favorietenlijstje van 2010 en schept hoge verwachtingen voor de volgende prestatie van Tom Ford. Voor één keer zien we een modeman liever films maken dan kleren.